Joanna Drobysz | Spółdzielnia dźwiękowa

„O godzinie ósmej rano budzi go alarm. Żywa melodia rozbrzmiewa parokrotnie, aż   w końcu jej miejsce w dźwiękowej przestrzeni przejmuje leniwie przeciągające się skrzypnięcie metalowej ramy łóżka. Pod ciężkimi krokami ulegają drewniane panele, wydając z siebie parę cichych jęków. Chwyta za klamkę – mechanizm napina sprężyny, zawiasy rechoczą jak żaby, sekwencja kończy się głuchym stuknięciem w ścianę nieuważnie puszczonych drzwi. Przez chwilę echem roznosi się jeszcze klekot wprawionej w drganie szyby pleksi. Początek dnia anonima zza ściany.

Gdybym spotkała go na ulicy, z pewnością nie przyszłoby mi się nawet przez chwilę zastanowić, czy to akurat on jest tym mężczyzną, którego codziennie mimowolnie śledzę słuchem. Jest w pełni nieznajomy, a jednak znane są mi najmniejsze szczegóły jego rutyny. Co więcej, on mnie «zna-nie zna» w identyczny sposób. Zapewne również zgromadził całą bazę dźwiękowych informacji na mój temat i uformował je w rys mitycznej postaci, którą     w skrócie mógłby określić po prostu sąsiadką. Czy w takim razie można powiedzieć, że jesteśmy znajomymi? Jeżeli nie, to co właściwie nas od tego dzieli? Spojrzenie, uścisk dłoni, kurtuazyjne «dzień dobry»? Przecież wiemy o sobie tak wiele, będąc jedynie przypadkowymi świadkami subtelnych przejawów naszego funkcjonowania w przestrzeni bloku mieszkalnego. Czy wzajemnie się podsłuchując i tworząc wyobrażenia na swój temat, można mówić o wytworzeniu się między nami więzi?”

Wystawa Joanny Drobysz Spółdzielnia dźwiękowa skupia się wokół zagadnienia funkcjonowania we wspólnocie nakreślonej architekturą blokowisk. Autorka bada sąsiedzkie relacje odbywające się wyłącznie na polu współdzielonej przestrzeni dźwiękowej; zastanawia się, na ile można nawiązać więź z nieznajomym, nasłuchując dźwięków wydobywających się zza ścian i snując na ich bazie wyobrażenia na temat cudzego życia. Instalacja składa się z dwóch elementów pozostających ze sobą w dialogu: trzech obiektów przestrzennych przedstawiających powszechne motywy wizualne pojawiające się w mieszkaniach oraz pejzażu dźwiękowego – kompozycji odgłosów charakterystycznych dla audiosfery bloku mieszkalnego. W ten sposób instalacja stanowi zarówno wizualną, jak i dźwiękową ikonografię osiedla, ujętą w abstrakcyjnej formie.