Letnia Akademia Filozofii 2026 | Czas własny

Termin: 29 czerwca - 4 lipca 2026
Miejsce: SCEK, ul. Jezuicka 4 / Stara Prochownia SCEK, ul. Boleść 2
Dla kogo? Uczniowie i uczennice warszawskich szkół ponadpodstawowych (14-19 lat)

UWAGA - zmiana lokalizacji: 
Według aktualnych prognoz pogody temperatura w Warszawie w najbliższych dniach ma przekroczyć 35°C.  W trosce o bezpieczeństwo i komfort uczestniczek i uczestników projektu pierwsze dwa dni wykładów odbędą się w klimatyzowanej sali w naszym budynku przy ul. Jezuickiej 4.

Koordynator merytoryczny
dr Jan Swianiewicz
 

Czas własny
Co to naprawdę znaczy, że czas jest „mój”, a nie „zajęty”? Jak w epoce cyfrowego przebodźcowania odróżnić owocne, wewnętrzne zamyślenie od zwykłego zagapienia? Czy spacer bez celu może być manifestacją wolności i formą filozoficznego namysłu? Czy czas własny był w historii luksusem dostępnym dla każdego, czy raczej przywilejem nielicznych okupionym pracą wielu? I wreszcie: jak nie dać się ukraść światu i co zrobić z odzyskanym czasem?  

Etymologia rzymskiego słowa negotium (praca, biznes) nie pozostawia złudzeń – to jedynie zaprzeczenie czasu wolnego, dosłownie „brak otium”. Starożytni Rzymianie wierzyli, że to właśnie otium – swoboda ducha, spokój i czas dla siebie – jest naturalnym, najbardziej pożądanym stanem człowieka. Praca była tylko przejściową koniecznością. 

Dziś, mimo wywalczenia 8-godzinnego dnia pracy, droga do odzyskania czasu wolnego wydaje się trudniejsza niż kiedykolwiek wcześniej. Przekonanie, że musimy być nieustannie „zajęci”, by czuć się wartościowymi ludźmi – zakorzenione głęboko w purytańskim etosie pracy i kapitalizmie – stało się naszą codzienną obsesją. Technologia, zamiast nas wyzwolić, skolonizowała resztki naszej prywatności. Zamiast „u siebie”, niemal bez przerwy jesteśmy zakładnikami powiadomień, feedów, rolek i tiktoków. 

U progu wakacji chcemy wspólnie poszukać w historii idei różnych filozoficznych programów odzyskiwania czasu. Sprawdzimy, czy dżentelmeński dystans lub czysta kontemplacja mają jeszcze rację bytu w świecie „ekonomii uwagi”. A może prawdziwe otium to tylko elitarny mit? Albo– co gorsza – rację miał Blaise Pascal, pisząc, że dla człowieka nie ma nic bardziej przerażającego niż pozostać w absolutnej ciszy we własnej izbie? Może wszystkie nasze codzienne aktywności to tylko rozpaczliwa ucieczka przed nudą i lękiem przed samym sobą? 

Czekają na Was inspirujące wykłady, interaktywne warsztaty i gorące dyskusje z filozofami, naukowcami i artystami. To świetna okazja, by spojrzeć na otaczający nas świat z nowej, filozoficznej perspektywy i poznać ciekawych ludzi! 

Zajęcia na Letniej Akademii Filozofii 2026 poprowadzą między innymi: Sylwia Czubkowska (dziennikarka technologiczna, podkast „Techstorie” Radio TokFM), Bartosz Działoszyński (Wydział Filozofii UW), Magdalena Gawin (Wydział Filozofii UW), Michał Herer (Wydział Filozofii UW), Marcin Jacoby (sinolog, Uniwersytet SWPS), Marek Kacprzak (muzyk), Krzysztof Łapiński (Wydział Filozofii UW), Agata Łukomska (Wydział Filozofii UW), Jan Molina (Wydział Filozofii UW), Celina Strzelecka (Instytut Filozofii i Socjologii PAN), Jan Swianiewicz (SCEK), Andrzej Waśkiewicz (Wydział Socjologii UW). 

Program Letniej Akademii Filozofii 2026:

poniedziałek, 29 czerwca
10:00-11:00: dr Jan Swianiewicz, Popęd gry i zabawy, czyli wprowadzenie do Letniej Akademii Filozofii 2026
11:15-12:45: dr hab. Andrzej Waśkiewicz, Otium cum dignitate, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego
13:00-14:30: Sylwia Czubkowska, O tym, jak big techy kolonizują nasz czas wolny

wtorek, 30 czerwca
10:00-11:30: dr hab. Krzysztof Łapiński, Otium filozofów starożytnych 
11:50-13:20: dr hab. Michał Herer, Walka z czasem i walki o czas

środa, 1 lipca
10:00-11:30: dr Jan Swianiewicz, Spacer bez celu z Charlesem Baudelaire’em, Judith Butler i Slavojem Zizkiem [fragmenty filmu z komentarzem]
11:50-13:15: Marek Kacprzak, Czas własny z Leśną Stroną Dźwięku (koncert z prelekcją) 

czwartek, 2 lipca
10:00-11:30: dr hab. Marcin Jacoby, Uprawianie niedziałania – recepty chińskich taoistów
11:50-13:20: dr Celina Strzelecka, Czas gleby: poza logiką przyspieszenia. Dlaczego potrzebujemy nowej wizji czasu?

piątek, 3 lipca
10:00-11:30: dr Bartosz Działoszyński, Tylny pokój duszy. Montaigne i praktyki czasu własnego
11:50-13:20: dr Agata Łukomska, Konieczny luksus wolnego czasu – wokół „Własnego pokoju” Virginii Woolf

sobota, 4 lipca
10:00-11:30: dr Magdalena Gawin, O cnocie lenistwa i próżniactwa
11:50-13:20: Jan Molina, Czas wolny i zaangażowanie obywatelskie wg. B. Constanta, J. J. Rousseau i H. Arendt

PROGRAM DO POBRANIA W PLIKU PDF: 

Udział w projekcie finansowany jest z budżetu m.st. Warszawy.

Do udziału w LAF 2026 należy zgłosić się za pomocą: 
Elektronicznego formularza zgłoszenia – dostępny tutaj (kliknij)

Każdy Uczestnik/ka ma obowiązek dostarczyć Organizatorowi wypełnioną Kartę Uczestnika Letnich Warsztatów w SCEK.
Karta,  w przypadku osoby niepełnoletniej, musi być podpisana przez prawnego opiekuna,  w przypadku osób 18+ Uczestnik podpisuje kartę osobiście. Karta można pobrać poniżej i wysłać skan/zdjęcie wypełnionej i podpisanej karty jako załącznik do formularza zgłoszenia lub na adres scek@eduwarszawa.pl. 
 
Plik (karta) do pobrania: 

Pytania proszę kierować do Działu Organizacji SCEK:
Magdalena Ordakowska
📧 scek@eduwarszawa.pl; mordakowska@eduwarszawa.pl
☎️ 22 277 06 10

Autorka kolażu LAF 2026: Ewelina Lebida, 
Autorka grafik LAF 2026: Volha Darashkevich