Lekcje z Mistrzyniami i Mistrzami Reportażu 2026

14. edycja Lekcji z Mistrzyniami i Mistrzami Reportażu w SCEK będzie okazją do poznania metod pracy sześciorga autorów i dziennikarzy oraz osobistego kontaktu z tymi wybitnymi twórcami.

Cykl LzMR w semestrze letnim 24 marca 2026 zainaugurował Roman Czejarek (rocznik 1966) dziennikarz Programu Pierwszego Polskiego Radia fascynującą opowieścią o kulisach powstawania serialu podcastów "Heweliusz. Prawdziwa historia", który ma milionowe odsłony. W kwietniu odbędą się trzy spotkania: z prezesem Zarządu Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków Stanisławem Łubieńskim (10.04), tegorocznym laureatem Paszportu "Polityki", o ptakach i roślinach Warszawy; z wieloletnią naczelną magazynu "Wysokie Obcasy" Weroniką Kostyrko (14.04), autorką głośnej biografii "Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat" (Wyd. Marginesy) i ze scenarzystą znakomitego serialu "Heweliusz" (Netflix 2025) Kasprem Bajonem (22.04), finalistą tegorocznej Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za "Poznań kolonialny", a wcześniej finalistą Nagrody Literackiej Nike za "Fuerte" (książki opublikowało Wyd. Czarne). W maju SCEK odwiedzi mieszkająca we Francji reporterka Olga Stanisławska (12.05), laureatka Nagrody Fundacji im. Kościelskich za książkę „Rondo de Gaulle’a” (wyd. Znak).  A w czerwcu na zakończenie cyklu spotkamy się  z korespondentem wojennym Pawłem Pieniążkiem (3.06), studentem kierunku Rosja, Europa Wschodnia, Azja Centralna na Uniwersytecie Harvarda. 

Elektroniczny formularz zgłoszenia – dostępny tutaj (kliknij) 

• Warunkiem udziału w Lekcji jest zapoznanie się z fragmentem(ami) lub całością wybranego utworu bohater(a)ki spotkania. 
• Do udziału w LzMR mogą zgłosić się całe klasy/grupy oraz indywidualni uczniowie. 
• Spotkania odbywają się w siedzibie Stołecznego Centrum Edukacji Kulturalnej, ul. Jezuicka 4, Stare Miasto.
• Warsztaty dedykowane są młodzieży (13-19 lat) ze stołecznych szkół oraz zamieszkałej w Warszawie.
• Projekt finansowany jest z budżetu m.st. Warszawy. Nieodpłatny dla Uczestników.  

"Fuerte", "Gambit orangutana", "Poznań kolonialny"
Spotkanie z pisarzem, filmowcem, szachistą amatorem Kasprem Bajonem
22 kwietnia 2026, godz. 12:30-14:30, SCEK, ul. Jezuicka 4
Elektroniczny formularz zgłoszenia - kliknij tutaj 

Kasper Bajon (rocznik 1983) – pisarz, poeta, filmowiec. Studiował w Instytucie Kultury Polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Wydał kilka książek prozatorskich i poetyckich, w tym „Fuerte” – opowieść o Fuerteventurze, która znalazła się w finale Nagrody Literackiej Nike (2021), „Gambit orangutana. Opowieść o polskich szachach” i „Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle”, za którą otrzymał nominację do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Publikował m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Dwutygodniku”, „Twórczości”, „Śląsku”, „Kontekstach”, „Wyspie”, „Ricie Baum” oraz „Więzi”. Był stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Współtworzył takie seriale jak: trylogia „Rojst”, „Wielka woda”, „Heweliusz”, „Projekt UFO”.  Od dziecka amatorsko gra w szachy. Jest kibicem AS Roma. Jego marzeniem jest powtórzenie wszystkich podróży Muhammada Ibn Battuty.

Osoby zainteresowane Lekcją z Kasprem Bajonem zachęcamy do zapoznania się z fragmentami lub całością jednej z trzech książek naszego gościa:

Fuerteventura należy do archipelagu Wysp Kanaryjskich. Odwiedzają ją turyści z całego świata, którym przedstawiana jest jako „wakacyjny raj”, choć z rajskością w istocie niewiele ma wspólnego. Kasper Bajon wybrał Fuerteventurę na swój dom. Poznał jej nieoczywistą historię, zmierzył się z duchami przeszłości, doświadczył udręk teraźniejszości. Jego książka to zaproszenie do wspólnego snucia opowieści o zamierzchłym świecie.

Szachy to gra, którą inspiruje życie – i która bywa inspiracją. Dla laików pozostają intrygujące i tajemnicze, dla graczy – są ich światem. Kasper Bajon pisze przede wszystkim o złotej epoce polskich szachów, wielkim Akiwie Rubinsteinie, Karolu Irzykowskim, Janie Karskim i Józefie Piłsudskim, o polskich mistrzyniach z okresu międzywojnia oraz o szachach w getcie. Pisze także o Vladimirze Nabokovie, Walterze Benjaminie i Ludwigu Wittgensteinie. Poruszając się ruchem skoczka, odnajduje szachowe tropy w sztuce oraz życiu, własnym i wielkich tego świata.

Uważne studiowanie rodzinnych albumów i przyglądanie się znaczkom mogą niekiedy doprowadzić do wstrząsających odkryć. Dla Kaspra Bajona historia rodzinna okazała się źródłem wiedzy o polskim udziale w kolonizacji Afryki. Na przełomie stuleci udawało się tam wielu Polaków, mieszkańców zaboru niemieckiego – przede wszystkim wojskowych, lekarzy, ale też budowniczych i przedsiębiorców. Wśród nich byli stryjeczny pradziadek autora Stanisław Bajon, który postawił kilka kamienic i kościół na poznańskich Jeżycach, oraz jego szwagier Paul Fenster. Sto lat później Kasper Bajon wyruszył ich śladami w podróż do Tanzanii, gdzie obserwował skutki europejskiej eksploatacji tych ziem. 

Więcej o książkach Kaspra Bajona na stronie Wydawcy TUTAJ.

Dziękujemy Wydawnictwu Czarne za udostępnienie materiałów do przeprowadzenia zajęć i  papierowe egzemplarze książek dla najaktywniejszych uczestników spotkania.

Łódź. Historia transatlantycka. 
Spotkanie z Olgą Stanisławską
12 maja 2026, godz. 12:30-14:30, SCEK, ul. Jezuicka 4
Elektroniczny formularz zgłoszenia - kliknij tutaj 

Olga Stanisławska (rocznik 1967) - reportażystka, eseistka, kuratorka. Interesują ją dynamiki wielokulturowych społeczeństw w Europie, Afryce czy na Bliskim Wschodzie, a także mechanizmy kolonialne i dekolonialne dawniej i dziś. Za książkę „Rondo de Gaulle’a" (Znak 2001, wyd. uaktualnione 2016) otrzymała nagrodę Fundacji Kościelskich. Publikowała m.in. w „Gazecie Wyborczej", „Tygodniku Powszechnym", „Polityce”, „OKO Press”, „Widoku”. Mieszka w Saint-Denis pod Paryżem. 

Więcej o "Rondzie de Gaulle'a" TUTAJ. 

Łódź rozrastała się od XIX wieku za sprawą przemysłu włókienniczego. Dzięki niemu doszła do pozycji drugiego pod względem liczby ludności miasta w Polsce, by u progu XXI wieku, już po upadku przemysłu, spaść na pozycję trzecią. Całe miasto powstało dzięki bawełnie – roślinie, która tutaj nie rośnie. W Luizjanie czy Missisipi uprawiały ją osoby zniewolone. 

Na zajęciach zastanowimy się wspólnie – zaprasza Olga Stanisławska – jak (i po co?) przywrócić pamięć o związkach rewolucji przemysłowej w Polsce z niewolniczą pracą w Ameryce? Będziemy rozmawiać o „odpowiedzialności wobec”, o tym, co to jest upamiętnienie i czemu ono służy? Jak opisywać lokalne i globalne historie, żeby zapadały w pamięć i potrafiły skłaniać do działania w stronę zmiany? 

A może to artyści wizualni mają więcej sposobów, żeby wyrazić te doświadczenia, które przerastają wyobraźnię, jak niewolnictwo?  

Osoby zainteresowane spotkaniem zachęcamy do lektury tego tekstu: 
https://www.dwutygodnik.com/artykul/12306-lodz-historia-transatlantycka.html

Kiedy konflikt staje się codziennością. Spotkanie z korespondentem wojennym Pawłem Pieniążkiem, studentem Uniwersytetu Harvarda 
3 czerwca 2026, godz. 12:30-14:30, SCEK, ul. Jezuicka 4
Elektroniczny formularz zgłoszenia - kliknij tutaj 

Paweł Pieniążek (rocznik 1989) – dziennikarz stale współpracujący z „Tygodnikiem Powszechnym”, student na kierunku Rosja, Europa Wschodnia, Azja Centralna na Uniwersytecie Harvarda. Relacjonował wydarzenia m.in. z Afganistanu, Górskiego Karabachu, Iraku, Syrii i Ukrainy. Autor książek: „Pozdrowienia z Noworosji” (2015), której angielski przekład ukazał się w USA ze wstępem profesora Timothy’ego Snydera i „Wojna, która nas zmieniła” (2017) – opublikowanych przez Wyd. Krytyki Politycznej; „Po kalifacie. Nowa wojna w Syrii” (Czarne, 2019); „Opór. Ukraińcy wobec rosyjskiej inwazji” (W.A.B., 2023) oraz „Wojna w moim domu. Kiedy konflikt staje się codziennością” (Znak Literanova, 2025). Nominowany m.in. do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Laureat nagrody dziennikarskiej MediaTory i Wyszehradzkiej Nagrody Literackiej. Był stypendystą Poynter Fellowship in Journalism na Yale University.

Więcej o książkach Pawła Pieniążka na stronach jego wydawców: 
- "Pozdrowienia z Noworosji" - tutaj 
- "Wojna, która nas zmieniła" - tutaj
- "Po kalifacie. Nowa wojna w Syrii" - tutaj
- "Opór. Ukraińcy wobec rosyjskiej inwazji" - tutaj
- "Wojna w moim domu. Kiedy konflikt staje się codziennością" - tutaj jj 

Dziękujemy Wydawnictwu Znak za udostępnienie materiałów do przeprowadzenia zajęć i  papierowe egzemplarze książek dla najaktywniejszych uczestników spotkania.

O dziennikarstwie radiowym i telewizyjnym oraz kulisach pracy nad serialem podcastów o katastrofie promu Heweliusz. Spotkanie z Romanem Czejarkiem
24 marca 2026, godz. 12:30-14:30, SCEK, ul. Jezuicka 4
Elektroniczny formularz zgłoszenia - kliknij tutaj 

 Roman Czejarek (rocznik 1966) - dziennikarz Programu Pierwszego Polskiego Radia (z wykształcenia: inżynier elektryk).  Teraz: w „Czterech porach roku” i „Lecie z Radiem”; wcześniej: w „Sygnałach Dnia”, „Muzyce i Aktualnościach” oraz „Z kraju i ze świata”. Przez ponad 25 lat szef legendarnego „Lata z Radiem”. Poprowadził na scenie setki wielkich koncertów plenerowych tej audycji. 
W Telewizji Polskiej prowadził takie programy jak: „Pytanie na śniadanie” (TVP2), „Kawa czy herbata” (TVP1), „Nocne rozmowy” (TVP1) oraz teleturnieje „Gilotyna” (TVP2) i „Telemilenium” (TVP1). Aktualnie prowadzi program „Kiedyś to było” (TVP INFO). Pracował też w mediach komercyjnych, w telewizji TTV i Grupie TVN oraz w Radiu VOX FM i Grupie TIME. Twórca internetowego radia ABBANONSTOP.
Publikował m.in. w „Polityce”, „Rzeczpospolitej”, „Super Expressie”, „Tygodniku Kulturalnym”, „Przeglądzie Tygodniowym”, „Gazecie Wyborczej”, „Spotkaniach” i ”Karuzeli”. 
Autor podcastów, w tym rekordowego (miliony odsłon!), nagradzanego serialu „Heweliusz. Prawdziwa Historia”. 
Laureat nagród za reportaże i fotografie. Podróżnik po miejscach „trudnych” i rzadko opisywanych. Był m.in. w Afganistanie, Syrii, Laosie, na Kubie oraz wielokrotnie w najgłębszym Kanionie Świata w Peru. 
Autor kilkunastu książek o podróżach po Polsce, historii Pomorza Zachodniego oraz o mediach. Prowadzi też wykłady z wiedzy o mediach oraz z kreowania wizerunku i wystąpień publicznych. Kolekcjoner, zbiera stare pamiątki z Pomorza Zachodniego. Honorowy Ambasador Szczecina i Wałcza.

Więcej o Romanie Czejarku na jego stronie: 
https://czejarek.pl/kim-jestem 

Jak zakochać się w miejskiej przyrodzie? 
Spotkanie z ptasiarzem Stanisławem Łubieńskim 
10 kwietnia 2026, godz. 12:30-14:30, SCEK, ul. Jezuicka 4
Elektroniczny formularz zgłoszenia - kliknij tutaj 
 
Stanisław Łubieński (rocznik 1983) – pisarz, dziennikarz, z zamiłowania przyrodnik, a z wykształcenia kulturoznawca i ukrainista. Prezes Zarządu Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Współpracował m.in. z „Gazetą Wyborczą”, „Tygodnikiem Powszechnym” i „Dwutygodnikiem”. Autor czterech nagradzanych (i przekładanych) książek: „Pirat stepowy”, „Dwanaście srok za ogon” – za którą otrzymał Nagrodę Nike Czytelników 2017, „Książka o śmieciach” i „Drugie życie Czarnego Kota” – wyróżnione Paszportem „Polityki” 2025. Prowadzi blog Dzika Ochota, spacery przyrodnicze po Warszawie i audycję „Księstwo Ptaków” w radiowej Trójce. 

Link do bloga: https://www.facebook.com/DzikaOchota

Więcej o naszym gościu i jego książkach przeczytaj TUTAJ. 

Dziękujemy Wydawnictwu Agora za udostępnienie materiałów do przeprowadzenia zajęć i  papierowe egzemplarze książek dla najaktywniejszych uczestników spotkania.

"Domem moim jest cały świat"
spotkanie z Weroniką Kostyrko, autorką biografii Róży Luksemburg
14 kwietnia 2026, godz. 12:30-14:30, SCEK, ul. Jezuicka 4
Elektroniczny formularz zgłoszenia - kliknij tutaj 

Weronika Kostyrko-Ziemińska (rocznik 1962) - dziennikarka, pisarka. Studiowała germanistykę i niderlandystykę oraz historię sztuki na UW. Od 1991 roku pracowała w „Gazecie Wyborczej” jako: reporterka sejmowa, korespondentka w Berlinie, pierwsza redaktorka naczelna „Wysokich Obcasów”. Była też redaktorką w działach: krajowym, zagranicznym, kultury i w „Gazecie Świątecznej”. W latach 2011-2016 kierowała portalem Culture.pl w Instytucie Adama Mickiewicza, publikującym informacje o polskiej kulturze po polsku, angielsku, rosyjsku i ukraińsku. W 2019 r. ukazała się jej pierwsza książka „Tancerka i Zagłada” - biografia Poli Nireńskiej (wyd. Czerwone i Czarne), nominowana do Nagrody Nike. Druga książka „Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat” (wyd. Marginesy, 2024) była nominowana do Nagrody im. Marcina Króla, Nagrody Literackiej Gdynia, Nagrody Nike, Górnośląskiej Nagrody Literackiej Juliusz i otrzymała Nagrodę Literacką im. Juliana Tuwima. 

Róża Luksemburg (1871 – 1919) poliglotka, wybitna publicystka i intelektualistka, jedna z pierwszych Polek z doktoratem, przeciwniczka Lenina i dyktatury komunistów. Po Marii Skłodowskiej-Curie jest najbardziej znaną na świecie Polką – ikoną pacyfizmu, rewolucjonistką, a przy tym ciepłą i wrażliwą kobietą. W Polsce niemal każdy kojarzy jej nazwisko, ale niewielu wie, kim była naprawdę. Jej biografia była zakłamywana i traktowana instrumentalnie. Trzeba było wreszcie opowiedzieć ją na nowo i Weronika Kostyrko zrobiła to doskonale. Autorka „Róży…” prostuje liczne błędy nawarstwione w trakcie budowania jej czarnej bądź czerwonej legendy i skrupulatnie śledzi drogę od narodzin w Zamościu do tragicznej śmierci w Berlinie na tle szerokiej panoramy stosunków społecznych i politycznych w carskim imperium, na terenie Szwajcarii, Francji i Niemiec. A wszystko znakomicie udokumentowane i podane jak w najlepszej powieści.

Więcej przeczytaj  TUTAJ

Dziękujemy Wydawnictwu Marginesy za udostępnienie materiałów do przeprowadzenia zajęć i  papierowe egzemplarze książek dla najaktywniejszych uczestników spotkania.

Opiekunka merytoryczna projektu: 
Bożena Dudko (z wykształcenia polonistka) od 2020 roku prowadzi w SCEK zajęcia dziennikarskie. W latach 1993-2005 pracowała w dziale reportażu "Gazety Wyborczej". Przygotowała pięć antologii reportaży: "To nie mój pies, ale moje łóżko" (1998), "Anna z gabinetu bajek" (1999), "Nietykalni" (2000), "Zły dotyk" (2001), "Cała Polska trzaska" (2005) oraz dwie części "Podróży z Ryszardem Kapuścińskim" - opowieści jego tłumaczy, a dla MSZ wystawę "Ryszard Kapuściński 1932-2007. Poeta Reportażu". W latach 2005-2016 opiekowała się archiwum Ryszarda Kapuścińskiego, którego była ostatnią asystentką. W latach 2010-2020 była sekretarzem jury międzynarodowej Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za Reportaż Literacki.

Koordynatorki projektu:
Magdalena Ordakowska
☎️ 22 277 06 10 
📧 scek@eduwarszawa.pl,  mordakowska@eduwarszawa.pl 
Bożena Dudko 
📧 bdudko@eduwarszawa.pl