Termin: 24 KWIETNIA (ŚRODA), godz. 13.00-15.00
Miejsce: SCEK, ul. Jezuicka 4, Stare Miasto

Zimą samolot z południa dolatuje tu raz w tygodniu lub rzadziej. Latem tylko dwa statki dowożą zaopatrzenie na resztę roku. Kilkuset mieszkańców północnej Grenlandii żyje według zasad ustalonych przez naturę i przodków – wielkich łowców polujących na morsy i niedźwiedzie.

Ilona Wiśniewska pojechała do Qaanaaq i Siorapaluk, najbardziej na północ wysuniętych osad Grenlandii. Nawiązanie relacji z Inughuitami, zwanymi też polarnymi Inuitami, wymagało wyczucia i czasu. Usłyszała: „Nie spiesz się. Ugotuj coś. My też chcemy wiedzieć, kim jesteś”. Zaprosili ją do swojego życia. Uczestniczyła w polowaniach, była zapraszana do domów, przysłuchiwała się rozmowom, w których przeplatały się codzienność, katastrofa klimatyczna, historia i skomplikowane relacje z resztą świata. Tak powstał Migot, niezwykły inuicki wielogłos, który w ciemnościach nocy polarnej wybrzmiewa szczególnie przejmująco.

Termin: 19 PAŹDZIERNIKA (CZWARTEK), godz. 12.00-14.00
Miejsce: SCEK, ul. Jezuicka 4, Stare Miasto

Od maja 1947 do sierpnia 1948 roku Lejb Majzels, pracownik Centralnego Komitetu Żydów w Polsce, wyjeżdża w teren dwadzieścia osiem razy w poszukiwaniu pięćdziesięciorga dwojga dzieci, które przeżyły Zagładę i pozostają pod opieką Polaków. Każdy wyjazd skrupulatnie odnotowuje: o której wyjechał, o której dotarł, czy znalazł dziecko i za ile naród żydowski może je wykupić. Bo życie każdego żydowskiego dziecka ma cenę.

Siedemdziesiąt lat później Anna Bikont powtarza próbę ich odnalezienia. Podąża śladem zapisków pozostawionych w dwóch zeszytach – „Sprawozdaniach z podróży służbowych L. Majzelsa w sprawie poszukiwania dzieci znajdujących się w rękach Polaków”. Z niezwykłą dociekliwością szuka choćby najdrobniejszych informacji, które mogłyby doprowadzić do spotkania po latach. Dokonuje niemożliwego, jednocześnie stając przed kolejnym potężnym wyzwaniem – jak skłonić do wspomnień ludzi, którzy uciekli od przeszłości, niekiedy na koniec świata. Cena to reporterskie śledztwo rzucające nowe światło na losy dzieci po Zagładzie. Prowadzone z przenikliwością znakomicie oddaje niepokojącą atmosferę powojnia i burzy pozornie oczywistą ocenę wyborów życiowych ocalałych.

Lekcja (zamknięta) odbędzie się w środę 22 listopada, godz. 11.00-12.30
w V Liceum Ogólnokształcącym im. Księcia Józefa Poniatowskiego.
Dziękujemy za zaproszenie do V LO Dyrekcji Liceum i p. Ewie Nizińskiej.

Kiedy Laila odkryła, że jest lesbijką, uciekła z Wysp Owczych. Chciała być jak najdalej od rodziny i nieprzychylnego otoczenia – wówczas nawet w gazetach pisano, że AIDS to kara, którą Bóg wymierza homoseksualistom za grzechy. Kiedy swoją orientację poznała Eva, została w kraju. Próbowała żyć, szukać szczęścia i walczyć o zmiany. Po latach Laila wróciła. Pod jej nieobecność kraj zmienił się nie do poznania. To już nowe Wyspy Owcze. Bardziej otwarte, odważne, wolne.
Urszula Chylaszek, reporterka i fotografka, opowiada o dynamicznie zmieniającym się kraju, portretując osobisty i społeczny wymiar rewolucji obyczajowej na Wyspach Owczych. Śledzi drogę, jaką ten niewielki naród – niespełna pięćdziesiąt cztery tysiące osób, z których większość jest ze sobą spokrewniona – przeszedł od religijnego konserwatyzmu do nowoczesnej swobody. Jak silne są więzy tradycji? Czy da się uwolnić od zwyczajowego systemu nakazów i zakazów? Jakie tajemnice kryją niewielkie społeczności? Co ryzykują ci, którzy chcą wyciągnąć je na światło dzienne? I wreszcie – jak szukać miłości, kiedy wszyscy znają się od przedszkola?

Lekcja (zamknięta) odbędzie się w czwartek 23 listopada, godz. 13.00-15.00
w IX Liceum Ogólnokształcące im. Klementyny Hoffmanowej.

Dotąd o głuchych wypowiadali się głównie ci, którzy słyszą. Teraz głusi chcą opowiedzieć o sobie sami. „Słyszaki” – mówią czasem głusi o słyszących. Czy ludzi można opuścić językowo? Nie dać im prawa do języka? Albo za wszelką cenę nakłaniać do nauczenia się innego języka, którym posługuje się większość, chociaż dla wielu z nich to zadanie niewykonalne?

Jedno z pierwszych pytań, które zadają słyszący: głusi nie słyszą, ale przecież chyba mogą nauczyć się czytać? Gdy dowiadują się, że nie – nie wszyscy głusi w Polsce potrafią czytać ze zrozumieniem po polsku – słyszący dziwią się jeszcze bardziej: przecież to Polacy, kończą polskie szkoły, żyją w kraju, w którym wiadomości, pisma urzędowe, diagnozy i wyroki są po polsku. Jak to możliwe, że nie znają języka ojczystego? – Jesteśmy niepełnosprawni tylko między wami, słyszącymi – mówi jeden z bohaterów Głuszy. – Gdy jesteśmy sami ze sobą, głusi z głuchymi, możemy używać naszego języka i nie czujemy się inni.

Dotąd o głuchych wypowiadali się głównie ci, którzy słyszą. Teraz głusi chcą opowiedzieć o sobie sami.

Wychowawca z internatu dla głuchych dzieci bił je i znęcał się nad nimi psychicznie. Głucha kobieta miga, że wychowankowie nie mogli o tym nikomu powiedzieć, bo większość z nich nie potrafiła mówić, a ich matki nie nauczyły się języka migowego. Głucha kobieta w ciąży trafiła do szpital, ale nikt nie wezwał tłumacza. Jej syn, uczeń podstawówki, który umiał migać, musiał przekazać matce, że noworodka nie udało się uratować. W czasie pandemii głucha matka zobaczyła, że nauczycielka ze szkoły dla głuchych mówi do jej syna podczas lekcji online. „Dlaczego ona to robi? – zastanawiała się. – Przecież on nic nie słyszy”.

„Jeszcze Porsy nie zdęła,/ lea my żeczamy,/ Co tam obca przemoc wziąła,/ Szablą odbierzemy. Marsz, marsz, Dąbrows,/ Z ziemi fłoskie do Borsy./ Zam twog przewodem/ Złoczym się z narodem” – czyta na głos głuchy Daniel Kotowski. – Tego oczekuje ode mnie Rzeczpospolita Polska – miga. – Artykuł dwudziesty siódmy Konstytucji RP mówi, że „W Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski”. A więc ja, obywatel głuchy od urodzenia, powinienem mówić. Nawet jeśli nie potrafię, choć przez kilkanaście lat próbowałem się nauczyć. Nawet jeśli nie słyszę swojego głosu. Mam konstytucyjny obowiązek mówić po polsku.

Termin: 29 LISTOPADA (ŚRODA), godz. 12.00-13.45
Miejsce: SCEK, ul. Jezuicka 4, Stare Miasto

Dwa słowa są w tej pracy zakazane: powołanie i bohaterstwo.

Jakub Sieczko, lekarz, specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, przez sześć lat pracował w stołecznym pogotowiu ratunkowym. To osiem tysięcy godzin na dyżurach, tysiące twarzy, setki tragedii – raczej nie tych z pierwszych stron gazet. Kilka spektakularnych sukcesów i żadnego cudu, bo siły nadprzyrodzone mają na warszawskim Grochowie wolne. Ludzie jeżdżący karetką i nazywani czasem bogami – wcale nimi nie są. Próbują przetrwać w pogotowiu, nie popaść w obojętność lub samodestrukcję. Nie każdemu się to udaje.

Obcują z miastem bez filtra i pudru – z Warszawą śmierci, klubów ekskluzywnych i podrzędnych, brudu, głupich porachunków, złamanych serc i przede wszystkim niewidowiskowego, cichego cierpienia. Robią w nieszczęściu, które przytrafia się starym i młodym, bogatym i biednym, sławnym i anonimowym. Wszyscy są równi. I pogo też nie wybiera – jeździ do każdego.

Trzech ubranych na pomarańczowo trzydziestolatków musi patrzeć na rozpadające się cudze życia, choć często woleliby odwrócić wzrok. Taka praca, że patrzeć trzeba. Niekiedy udają przed sobą, że wcale nie chce im się płakać.

Lekarzowi czasem „bandaż się rozwija”, a czasem ma overbooking nieszczęść. Jednak gdy trzylatek nie zostaje półsierotą, nieszczęście staje się szczęściem. I to jest piękna chwila – zdradliwa, ale najpiękniejsza.

Termin: 2 GRUDNIA (SOBOTA), godz. 11.00-15.00
Miejsce: SCEK, ul. Jezuicka 4, Stare Miasto

Czym jest narracja w fotografii? Jak historie ze słów i obrazów przeplatają się, tworząc spójną całość? – o tym wszystkim porozmawiamy na przykładzie mojej książki “Zamalowane okna”. Będą też zajęcia praktyczne, więc proszę o przyniesienie aparatów fotograficznych lub smartfonów (kto w czym czuje się lepiej). Warsztat zakończy się wspólnym obejrzeniem (i omówieniem) prac, które zostaną wykonane na zajęciach. Zapraszam:)

Anna Liminowicz

To może być dom z dwuskrzydłowymi drzwiami. Stoi na uboczu, kawałek na wschód od Pereł. W pokoju z drewnianą podłogą czerwonoarmiści trzymali konie. Z sypialni rodziców widać sad. Na prawo od wejścia był gabinet taty. A obok niego, tam, gdzie jest posadzka z betonu, jedli jeńcy. Może nie być w tym domu nic ważniejszego niż rozpadająca się szafa z koszulami ojca na wieszakach.

To może być również ceglany czworak, dom wcale nie z wyboru, ale z przymusu, za który po wojnie otrzymało się odszkodowanie – i lalkę po córce bauera.

To może być most w nie swoim kraju. Rzeka, której brzegi spinał, wciąż płynie, chociaż on istnieje już tylko na mapach – i niemieckich, i polskich.

To może być jezioro, które zamieszkiwały kormorany, po nich gawrony, potem krzyczące mewy, a wreszcie − łabędzie nieme. I to właśnie tych ptaków mogło później być żal najbardziej, gdy przyszło uciekać przed nacierającym frontem.

Zamalowane okna to książka o tym, że miejsce człowieka nie zawsze jest tam, gdzie się urodził i gdzie mieszka. Trudno wytłumaczyć, dlaczego go tu ciągnie, dlaczego chce to miejsce ocalić albo dlaczego tęskni za nim przez całe życie. W tych opowieściach z terenu dzisiejszych Mazur mieszają się losy: polskie, niemieckie, ukraińskie, ale nie ma w nich wielkiej polityki. Są ludzie obciążeni niedopowiedzianą przeszłością.

Termin: 4 GRUDNIA (PONIEDZIAŁEK), godz. 12.30-14.30
Miejsce: SCEK, ul. Jezuicka 4, Stare Miasto

Nie było w ostatnich latach głośniejszej historii.

Mariusz, nazwany przez media „polskim Fritzlem”, przez dwa lata więził żonę w piwnicy. Gdy sprawa wyszła na jaw, okazało się, że prokuratura maltretowanej kobiecie – oraz jej córce – trzykrotnie nie uwierzyła.

Katarzyna Włodkowska, autorka głośnego reportażu prasowego „Dom zły”, kilka lat pracowała nad książką, w której stara się odpowiedzieć na kluczowe pytanie – czy rodzina i sąsiedzi wiedzieli? „Na oczach wszystkich” to świetnie udokumentowany reportaż, oparty na dowodach, relacjach, rozmowach z prokuratorami, policjantami, psychologami i osobami z najbliższego otoczenia sprawcy. To opowieść o tym, jak rodzi się zło, próba dotarcia do źródeł znieczulicy instytucji zobowiązanych do reagowania, portret lokalnej społeczności. Włodkowska pokazuje też, jak trauma wpływa na życie, porusza kwestię dziennikarskiej odpowiedzialności i podejmuje się rekonstrukcji przełomowych momentów śledztwa wszczętego po publikacji jej reportażu. Śledztwa, w którym decydująca okazała się psychologia zapachu i pamięci.

Koszmar, który spotkał Ewę, główną bohaterkę książki, mógł wydarzyć się wszędzie. Autorka „Na oczach wszystkich” opisuje, jak wiele okoliczności musiało się zbiec, żeby wydarzył się właśnie w tym konkretnym miejscu, na Kaszubach.

„Dreszczowiec, kryminał, a najbardziej akt oskarżenia z sugestią jak najsurowszego wyroku dla wymiaru sprawiedliwości w pewnym zakątku Polski. Książka powinna być lekturą obowiązkową dla wszystkich policjantów, pracowników pomocy społecznej, całego sądownictwa oraz studentów prawa i resocjalizacji. Takiego „na oczach wszystkich” nie wyobraziłby sobie ani Dante, ani Bosch i Goya. Ani sam Belzebub. Jednocześnie jestem zachwycona językiem autorki. Opowiedziała te historie po ludzku, nie wpadając w ckliwość albo żargony różnych służb”.

Ewa Woydyłło-Osiatyńska

Redaktorka i dziennikarka (z wykształcenia polonistka). W latach 1993-2005 pracowała w dziale reportażu „Gazety Wyborczej”. Przygotowała pięć antologii reportaży: „To nie mój pies, ale moje łóżko” (1998), „Anna z gabinetu bajek” (1999), „Nietykalni” (2000), „Zły dotyk” (2001), „Cała Polska trzaska” (2005) oraz dwie części „Podróży z Ryszardem Kapuścińskim” – opowieści jego tłumaczy, a dla MSZ wystawę „Ryszard Kapuściński 1932-2007. Poeta reportażu”. W latach 2005-2016 opiekowała się archiwum Ryszarda Kapuścińskiego, którego była ostatnią asystentką. W latach 2010-2020 była sekretarzem jury międzynarodowej Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za Reportaż Literacki.

Termin: 5 listopada 2022 (sobota), godz. 12:00-14:00
+ pokaz filmu “Aktion Reinhardt”, godz. 11:00-11:50
Miejsce: SCEK, ul. Jezuicka 4, Stare Miasto

Wystarczyło zaledwie tysiąc czterdzieści dziewięć dni, by w podlubelskim żydowskim miasteczku po dawnych mieszkańcach pozostał tylko zryty przez poszukiwaczy złota cmentarz, zamieniona w szalet synagoga, splądrowane domy i dwadzieścioro troje ocalałych, z których żaden nie chciał tu zostać. Dziś o wojennych losach Izbicy przypomina jeszcze mniej: szkolna gablotka, dwie drewniane kuczki, zaniedbany kirkut i skrawki wyszeptanych opowieści. Bo jak mówić na głos o tych, którzy odeszli na naszych oczach i często za naszym przyzwoleniem?

Rafał Hetman wydobywa z niepamięci postaci i losy, o których uparcie milczały kolejne pokolenia, i opisuje współczesną Izbicę, odbijając ją w lustrze wojennej historii. Właścicielka piekarni i katolicki ksiądz żydowskiego pochodzenia, chłopak, który do końca życia chodził z kulą w szczęce, przepełniony pragnieniem zemsty aptekarz, anonimowi sąsiedzi i świadkowie. Z rozmów, świadectw i dokumentów układa mozaikę żydowsko-polskiej przeszłości, której cień pada daleko poza wojenne lata. Sprawia przy tym, że losy małej, sennej Izbicy stają się uniwersalną opowieścią o polskiej historii. Pisze również o pułapkach ludzkiej pamięci i konsekwencjach milczenia, bo to właśnie przemilczane historie mówią o nas najwięcej.

Termin: 18 listopada 2022 (piątek), godz. 12:00-14:00
UWAGA: zmiana daty, spotkanie odbędzie się 25 listopada, godz. 12:00-14:00
Miejsce: SCEK, ul. Jezuicka 4, Stare Miasto

Magda ma 43 lata. Razem ze swoim mężem Gabrielem mieszka w Hiszpanii. Od dawna starają się o dziecko. Surogacja jest ich ostatnią szansą na pełną rodzinę.
Polina ma 27 lat, męża i dwoje dzieci. Na zostanie surogatką zdecydowała się mimo wątpliwości partnera, po to aby utrzymać rodzinę i zapewnić dzieciom edukację.
Malutką Bridgette urodziła matka zastępcza, imigrantka z rejonu Doniecka. Para Amerykanów zrezygnowała z adopcji, gdy dowiedziała się o nieuleczalnej chorobie dziewczynki. Dziecko pozostawiono w szpitalu.W maju 2020 roku cały świat obiegło zdjęcie sali szpitalnej z ponad stoma noworodkami czekającymi na swoich rodziców. Niemowlęta, urodzone przez surogatki, zostały na kilka miesięcy uwięzione na terenie Ukrainy z powodu lockdownu. Władze kraju i kliniki rozkładały ręce, a tragedia nowo narodzonych dzieci wywołała ogólnoświatową dyskusję na temat surogacji.Jakub Korus dotarł do surogatek i rodzin adopcyjnych, a także rozmawiał z pośrednikami europejskiego podziemia surogacyjnego, chcąc przełamać tabu i zrozumieć, dlaczego to kontrowersyjne dla wielu osób zjawisko dla milionów ludzi może być ostatnią deską ratunku.
To dziennikarskie śledztwo jest również wyjątkową opowieścią o kobiecym ciele, poruszającą i prawdziwą dzięki jej bohaterkom.

Termin: 2 grudnia 2022 (piątek), godz. 12:00-14:00
Miejsce: Stara Prochownia SCEK, ul. Boleść 2, Stare Miasto

Według Polskiej Akademii Nauk niemal połowie z dwustu pięćdziesięciu pięciu średnich miast w Polsce grozi społeczno-ekonomiczna zapaść. Wyludnienie, upadający przemysł, bezrobocie, problemy mieszkaniowe, utrudniony dostęp do ochrony zdrowia, smog, układy polityczne, coraz starsi mieszkańcy. Marek Szymaniak, autor książki Urobieni. Reportaże o pracy, próbuje ustalić, co jest przyczyną tak fatalnej sytuacji, a o szczerą odpowiedź prosi tych, którym kryzys zagraża najbardziej. Podczas podróży po Polsce spotyka się z mieszkańcami i miejskimi aktywistami, rozmawia z samorządowcami, a oficjalne statystyki zestawia z rzeczywistością. Nie boi się stawiać trudnych pytań, nie ocenia, ale nie zadowala się też ogólnikowymi diagnozami oderwanymi od lokalnych problemów. Szukając odpowiedzi, uważnie wsłuchuje się w głosy tych, którzy wyjechali, jak również tych, którzy pomimo ciężkiej sytuacji postanowili zostać. Z reporterską wnikliwością opisuje zastaną rzeczywistość, tworząc realistyczny portret Polski mniejszych miast i ich mieszkańców.

Termin: 10 grudnia (sobota) godz. 13:00-15:00
11:00-12:55 projekcja legendarnego filmu “Inne spojrzenie” (Węgry 1982, scenariusz i reżyseria Károly Makk, 102 min.)
Miejsce: SCEK, ul. Jezuicka 4, Stare Miasto

PRL w latach osiemdziesiątych chwieje się w posadach. Najlepszym narzędziem do utrzymania kontroli jest zburzenie poczucia bezpieczeństwa i znalezienie wspólnego wroga, przeciwko któremu zwróci się społeczeństwo. Tak narodziła się akcja „Hiacynt” – trzy operacje milicji wymierzone w homoseksualnych mężczyzn, przeprowadzone w latach 1985–1987. Masowe zatrzymania, przesłuchania, zbieranie haków, nakłanianie do współpracy, przemoc. Złamane życia nie mają znaczenia.Nazywani „zboczeńcami”, „odmieńcami”, „chorymi” – mężczyźni, których nikt nie szanował i których wielu chciało zniszczyć. Ich prześladowania nie zaczęły się w latach osiemdziesiątych. Na dużą skalę inwigilowano ich już od początku PRL. Musieli wypracować strategię przetrwania w systemie powszechnej nagonki. Nauczyć się żyć pomiędzy tymi, którzy ich okradają, szantażują i zabijają, a państwem, które chce ich policzyć i wykorzystać do własnych celów. Wreszcie zmierzyć z lękiem przed nowym nieznanym zagrożeniem – AIDS.Jaki był faktyczny cel akcji „Hiacynt”? Ile osób przesłuchano i ile teczek powstało? Czy nadal istnieją i gdzie zostały złożone? Czy akcja naprawdę objęła wszystkich homoseksualistów, a może ktoś w tej grupie był chroniony? Remigiusz Ryziński we wstrząsającym reportażu Hiacynt szuka odpowiedzi na te pytania i zastanawia się, czy wraz ze schyłkiem lat osiemdziesiątych machina pogardy i nienawiści na pewno się zatrzymała.

Lekcja z Małgorzatą Gołotą, odbyła się w w maju 2023 r., po powrocie autorki z wielomiesięcznej podróży reporterskiej.

Kreta to ulubiony wakacyjny kierunek turystów z wielu stron świata. Jednym z najpiękniejszych jej zakątków jest zatoka Mirabello, największa na greckich wodach. To tu są najdroższe hotele na Krecie. Stałym punktem na trasie wycieczkowców kursujących po zjawiskowej zatoce jest Spinalonga, skalista wysepka zamieniona w obronny fort jeszcze przez Wenecjan. Jednak to nie resztki umocnień przyciągają turystów. Spinalongę otacza mit “wyspy trędowatych”, miejsca, gdzie chorzy na trąd stworzyli sobie namiastkę życia takiego, jakie znali sprzed czasów choroby. Tyle że przewodnicy nie mówią całej prawdy. Ze Spinalongi nie było ucieczki, ludzie tu umieszczeni znikali z rejestrów i dokumentów, skazani na powolną śmierć fizyczną, wcześniej doświadczali śmierci cywilnej. Dzieci zabierano im po kilku dniach od narodzin. Społeczeństwo i własne rodziny odrzuciły ich na zawsze, mimo że wynaleziono już skuteczny lek. Po istniejącym w pierwszej połowie XX wieku leprozorium na Spinalondze nie zostały niemal żadne dokumenty ani zdjęcia, trędowatych z wyspy do dziś otacza zmowa milczenia. Idąc za strzępami informacji, Małgorzata Gołota przeczesuje archiwa, odnajduje ostatnich świadków i ludzi, którzy poświęcili życie sprawie trędowatych. Tej lektury nie zapomnicie.

Redaktorka i dziennikarka (z wykształcenia polonistka). W latach 1993-2005 pracowała w dziale reportażu „Gazety Wyborczej”. Przygotowała pięć antologii reportaży: „To nie mój pies, ale moje łóżko” (1998), „Anna z gabinetu bajek” (1999), „Nietykalni” (2000), „Zły dotyk” (2001), „Cała Polska trzaska” (2005) oraz dwie części „Podróży z Ryszardem Kapuścińskim” – opowieści jego tłumaczy, a dla MSZ wystawę „Ryszard Kapuściński 1932-2007. Poeta reportażu”. W latach 2005-2016 opiekowała się archiwum Ryszarda Kapuścińskiego, którego była ostatnią asystentką. W latach 2010-2020 była sekretarzem jury międzynarodowej Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za Reportaż Literacki.

Termin: 29 września 2021 (środa), godz. 17:30

W 2018 roku w Sztokholmie wybuchła bomba: literacka Nagroda Nobla nie będzie ogłoszona! Skandal był wyjątkowo głośny. Dotyczył najbardziej znanej w świecie instytucji kulturalnej – Akademii Szwedzkiej, przyznającej literackie Nagrody Nobla. To właśnie w tym kręgu obracał się Jean-Claude Arnault, mąż poetki zasiadającej w szacownym gronie akademików.
Reportaże Matildy Voss Gustavsson o drapieżniku, latami tolerowanym przez sztokholmskie środowisko kulturalne, drukowano najpierw w dzienniku „Dagens Nyheter”. Łatwo byłoby je zebrać i opublikować w jednym tomie. Młoda reporterka podeszła jednak do sprawy ambitniej. Historię molestowania i gwałtów, ale też korupcji i nadużyć finansowych, postanowiła opowiedzieć od nowa, odchodząc daleko od stylu gazetowego. Tak powstał świetnie napisany „Klub”, pasjonujący zapis dziennikarskiego śledztwa. Dociekliwego i skrupulatnego.
Ważną zaletą „Klubu” jest dobrze oddana przez tłumaczkę powściągliwość języka opowieści. Gustavsson subtelnie przedstawia niedomówienia, zatarcie granic przemocy w erotycznych grach gwałciciela i jego ofiar. Skłania przy tym do refleksji na temat jakoby utrwalonego już w Szwecji równouprawnienia płci: iluzja. Wreszcie obnaża kompleksy szwedzkiej elity kulturalnej wobec Zachodu. Jakim cudem mitoman, miernota i oszust stał się w ich świecie ważną osobistością? Bo był Francuzem?

Elżbieta Sawicka

Termin: 27 października 2021 (środa), godz. 18:00-19:30
W ramach Warsztatów dziennikarskich SCEK
(jeżeli chcesz dołączyć napisz do nas na adres info@scek.pl)

Zapomnijmy o stereotypie identycznych pasiaków w Auschwitz. W rzeczywistości stroje więźniów różnorodnością i przypadkowością bardziej przypominały karnawałowy świat na opak niż zakład karny. Poprzez rozmowy z ocalałymi, poprzez studiowanie pod nowym kątem archiwalnych wspomnień i fotografii, reporterka bada psychologiczną moc ubrań i przedmiotów osobistego użytku, która ze szczególną siłą ujawnia się w sytuacji ekstremalnej.

Katarzyna Surmiak-Domańska

Termin: 3 listopada (środa) godz. 18:00-19:30
W ramach Warsztatów dziennikarskich SCEK
(jeżeli chcesz dołączyć napisz do nas na adres info@scek.pl)

Łatwo sobie wyobrazić, może nawet zbyt łatwo, że mieszkańcy Oświęcimia żyją pod ciężarem Zagłady, obecności Muzeum i hord turystów. Jednak, jak widzimy w tym reportażu, żyją również klubem hokejowym Unia czy niezagojonym konfliktem między sąsiadami Romami i nie-Romami, pokazanym w sposób przekraczający prosty symetryzm. Przez wszystkie strony tej książki Marcin Kącki idzie przez miasto, rozmawia ze wszystkimi, patrzy uważnie wszędzie i odkrywa krzyżujące się lokalne interesy i ludzi, którzy na różne sposoby kochają to miejsce.

William Brand

Termin: 6 listopada (sobota) godz. 11:30-14:00

Katarzyna Kobylarczyk wygrała zeszłoroczną Nagrodę reportażem o odgrzebaniu prawdy o hiszpańskiej wojnie domowej. Wraca teraz ekshumacją dwóch wielkich prawd o Nowej Hucie ‒ kobiety współtworzyły tę ikonę lat PRL-u, a ziemie, gdzie zbudowano wzorcowe miasto socrealizmu, były nie tylko żyznymi polami, lecz także małą ojczyzną wielu ludzi. Odkrywamy tamtejsze kobiety nie tylko jako niewidzialne statystki i ofiary historii, ale również jako twórczynie życia w nowym mieście. Osoby, które marzyły i walczyły o coś lepszego niż propagandowa atrapa socjalistycznego miasta ludzi pracy.

William Brand

Termin: 4 grudnia (sobota) godz. 12:30-14:00

Jak poradzić sobie ze zbrodnią, której okrucieństwo neguje wręcz człowieczeństwo sprawców? Jak zaakceptować, a nawet wyobrazić sobie, że winnymi są dziadkowie, krewni? Najlepiej wyprzeć, nie przyjąć do wiadomości, „mama nic nie mówiła”, „byłam dzieckiem”. Kolejne pokolenia zdają się chorować na zbiorową amnezję, gdy rzecz dotyczy mordów na Żydach w miasteczkach takich jak Radziłów, Barchów, Trzcianne. Mirosław Tryczyk, jako wnuk, chce zmierzyć się z rodzinną tajemnicą i wypartą prawdą, a jako reporter ‒ zbiera świadectwa tych, którzy są tej przemilczanej prawdy depozytariuszami.

Abel Murcia Soriano

Termin: 14 października 2020 (środa), godz. 18:00

„…konstrukcja książki reporterskiej nie usprawiedliwia rozgrzebywania cudzych ran” – wyjaśnia autorka tej głęboko empatycznej, świetnie udokumentowanej opowieści o potwornym aspekcie kanadyjskiej historii, jakim była trwająca do lat osiemdziesiątych XX wieku systemowa przemoc wobec rdzennej ludności. Rozmawia z „ocaleńcami” systemu przymusowych szkół z internatami, ale nie ogranicza się do ukazania piekła, przez które przeszli. Przygląda się podejmowanym przez kanadyjski rząd próbom zadośćuczynienia, pokazując, że pojednanie to bolesny proces, który wymaga przede wszystkim odważnego skonfrontowania się z prawdą.

Julia Fiedorczuk

Termin: 28 października 2020 (środa), godz. 17:30
spotkanie nie odbędzie się w tym terminie. Za zmiany przepraszamy. Poinformujemy o nowym terminie spotkania niebawem. NOWY TERMIN: 7 listopada (sobota), godz. 10:45

Młoda warszawianka rusza rozklekotanym vanem w podróż po kresach Polski. Oprócz kuchenki z palnikiem i psa zabiera ze sobą aparat fotograficzny i drukarkę. Od napotkanych ludzi kupuje ich historie. Płaci w szczególnej walucie – oferuje rozmówcom zdjęcia portretowe. W wyniku tych spotkań powstaje też książka. Opowiada o granicach, tych geograficznych i tych między ludźmi. Co tak naprawdę włącza nas lub wyklucza ze wspólnoty, na ile istotnym kryterium jest tu tożsamość narodowa? Na czymkolwiek polegają przepaści między Polakami, Agnieszce Pajączkowskiej udaje się je, przynajmniej na chwilę, zasypać. Krokiem w stronę budowania prawdziwej wspólnotowości okazuje się dobre słowo, dobry obiad, ładna fotka.

Katarzyna Surmiak-Domańska

Termin: 4 listopada 2020 (środa), godz. 18:00

Z ekranów celebrytki/celebryci błagają o uwagę, ale w sklepie, urzędzie i na naszych klatkach schodowych istnieją anty-celebryci, którzy marzą o najmniejszym choćby kontakcie z innymi, czasem próbując w izolacji obronić własne człowieczeństwo. Marta Mazuś z empatią wprowadza czytelników do życia ludzi wykluczonych z wszechobecnego reality show. Nie oferuje transkrypcji wywiadów czy obserwacji z zewnątrz. Pokazuje świat z ich punktu widzenia i najdrobniejszych im tylko znanych sukcesów. Przekonująco opisuje bohaterów, którzy – jak my wszyscy czasami – doznają samotności.

Wiliam Brand

Termin: 21 listopada 2020 (sobota), godz. 11:00

Nie kopali w niedziele, bo byłby grzech. W dni powszednie, przez prawie czterdzieści lat trwała gorączka złota na terenie po obozach w Bełżcu i Sobiborze. Jak to możliwe, że w kraju, który tak manifestuje przywiązanie do miejsc śmierci i pochówków, wydobywano złoto spomiędzy kości, z popiołów, i złote zęby z czaszek pomordowanych Żydów? Nie było wyrzutów sumienia? Nie ma ich do dziś? Ktoś kupił sobie sweter, ktoś wyprawił wesele. Można usłyszeć, że to złoto nie przynosiło szczęścia, że było naznaczone klątwą. Paweł Piotr Reszka zdołał wydobyć prawdę, przekazał nam ją w powściągliwych zapisach. Prawdę, która leży bardzo płytko i wychodzi spod ziemi, jak odłamki kości.

Piotr Mitzner

Termin: 5 grudnia 2020 (sobota), godz. 13:00

“Strup” to uniwersalna opowieść osadzona w realiach hiszpańskich wiosek i miasteczek, wysnuta ze szczegółów: kości, butów, guzików, okularów. Autorka świetnie orientuje się w tych realiach, w specyfice hiszpańskiej przyrody i relacji międzyludzkich, w historii powojnia i transformacji, w społecznych nastrojach. Stąpa z wyczuciem i wrażliwością po trudnym terenie krzywdy.

Abel Murcia